E-LEARNING

E-learning (e-Učenje, e-Obrazovanje) možemo definisati kao način učenja korišćenjem elektronske tehnologije, kao izvođenje obrazovnog procesa uz pomoć elektronske tehnologije ili pak kao elektronski podpomognuto učenje. Uobičajeno je, danas, da se pod terminom e-learning podrazumijeva obrazovni proces koji se realizuje uz pomoć ICT-a. E-learning-om se može nazvati i obogaćivanje tradicionalne nastave u učionici, vizuelizacijom određene teme uz pomoć projektora i računara na primjer. Upotreba novih medija (npr. obrazovnog softvera) olakšava spoj klasičnog i interaktivnog, odnosno tradicionalnog i modernog.

E-learning predstavlja omogućavanje pristupa materijalima za učenje, skriptama, multimedijalnim prezentacijama i ostalim obrazovnim resursima preko Interneta, uz kontinuirano testiranje, provjeru znanja na svim nivoima, elektronsku komunikaciju sa profesorima i drugim polaznicima kursa. Korisnik sam može organizovati svoje učenje, s mjesta i u vrijeme koje mu odgovara. Obrazovni programi su dostupni i osobama koji iz bilo kojih razloga ne mogu učestvovati u klasičnoj nastavi i obrazovnim programima.

Kada se govori o učenju na daljinu često je u upotrebi niz termina: Distance Learning, Distance Training, Distance Education, eLearning (e-Learning, „e“Learning), Online (On-line) Education, Virtual Instruction, Virtual Education, Virtual Classrooms, Electronic Classroom, Blended Learning...
Shvatanje ovih termina kao sinonima nije slučajno. Svima njima zajedničko je da pretpostavljaju proces učenja u kojem su izvor znanja i primalac fizički udaljeni i u kojem je njihov odnos posredovan primjenom ICT-a, a pojedinačno oslikavaju nijansiranje opcija unutar samog procesa učenja na daljinu.

Kada i kako je počelo da se primenjuje?

Učenje na daljinu nastalo je mnogo prije nego što bismo najprije pomislili. Naravno, ne u obliku u kojem ga mi danas poznajemo i koristimo, ali ono je imalo istu ulogu – prevazići fizičku udaljenost zarad prenošenja znanja.
Pionir Distance Learning-a bio je Isaac Pitman, učitelj stenografije. On je primijenio učenje na daljinu u radu sa svojim studentima još 1840. godine u Engleskoj. Zadavao im je da prepisuju kratke poruke iz Biblije i vraćaju mu na pregled poštom. Održavao je komunikaciju sa studentima širom zemlje i podjednako uspiješno im prenosio znanje. Takav način obučavanja studenata, preteča današnjeg učenja na daljinu, pokazao je odmah svoju kvalitativnu, ekonomičnu, pragmatičnu stranu i slobodniju, u odnosu na tradicionalne metode, primjenu.

Kako je istorijski teklo primenjivanje i ko su bili prvi korisnici?

Učenje na daljinu se na početku svog razvoja primarno upotrebljavalo korišćenjem poštanskog sistema pružajući mogućnost obrazovanja ljudima koji su bili spriječeni da prisustvuju nastavi u klasičnim školama. Tako je prvi stepen razvoja učenja na daljinu bio ustvari Correspondence Learning. Koristile su ga žene zbog isključenosti iz programa istitucionalnog obrazovanja koje je bilo namijenjeno tada samo muškarcima, zatim, zaposleni građani koji su bili na radnim mjestima tokom održavanja nastave i oni koji su živjeli isuviše daleko od obrazovnih centara.
Otkriće radija, 1920. godine, i prispeće televizije, 1940. godine, podstaklo je razvoj novih mogućnosti za učenje na daljinu. Novim medijima, putem kojih se i obrazovni program emitovao, slušateljstvo se proširilo do nemerljivih granica. Učenje na daljinu dobija time potpuno drugačiju dimenziju i postaje već nezaobilazan način saznavanja. Komercijalizacijom Interneta čitav proces učenja na daljinu biva olakšan, obogaćen većom ponudom specijalističkih programa i stepenom slobode koju imaju korisnici u izboru programa, kao i načina pohađanja.

Kada je i gde učenje na daljinu dobilo institucionalno priznati status?

Univerzitet u Londonu, 1859. godine, prvi je univerzitet koji je ponudio stepen ili rang obuke za učenje na daljinu, zasnovan na njegovom spoljašnjem programu. Drugi pionir u institucionalizovanju ovog vida edukacije bio je Univerzitet u Južnoj Africi, koji je uveo Correspondence Education kurseve prije 1946. godine. Najveći Distance Education univerzitet u Velikoj Britaniji, Open University, postoji od 1969. godine. U Nemačkoj je sličan otvoren 1974. godine, Fern Universitat u Hagenu.
Širom svjeta danas postoji više od 90 institucija, najčešće pod nazivom Open University, a po uzoru na davno nastali Open University  u Engleskoj, koji primarno ističu značaj učenja na daljinu.

Danas se e-učenje primjenjuje na svim nivoima obrazovanja. Od predškolskog obrazovanja pa do specijalizovanih programa profesionalne edukacije polaznici imaju mogućnost izbora da li će nastavu pohađati na tradicionalan način ili putem učenja na daljinu. Procjenjuje se da u svijetu danas ima više od 130 miliona online učenika i da je godišnja stopa rasta broja polaznika oko 20%. Na učenje na daljinu utroši se godišnje više od 23 milijarde dolara na svjetskom nivou. Ovi podaci mijenjaju se vrlo brzo jer popularnost e-učenja čini da se broj učenika stalno povećava. Osnovne prednosti e-učenja su prilagodljivost, praktičnost, mogućnost rada na bio kom mjestu koje ima priključak na Internet i usvajanje znanja brzinom koja odgovara svakom studentu.